Στα μαγευτικά μπαλκόνια-τοπία της Αιγιάλειας με τον υψηλότερο αμπελώνα της Ελλάδας από εδαφική και κλιματολογική άποψη, επισκεφτήκαμε το οινοποιείο Ρούβαλη. Mε την κ. Θεοδώρα Ρούβαλη περιηγηθήκαμε στους αμπελώνες της περιοχής, όπου καλλιεργείται ο Ροδίτης και παράγεται όχι μόνο το εμβληματικό Ασπρολίθι αλλά και η Τσιγγέλω, η ξηρή Μαυροδάφνη, ο Μικρός Βοριάς και ο Ιανός. Ένας Μίτος και μια αγροικία χρειάζονται, για να συνδεθεί ο επισκέπτης με αυτή την πανέμορφη περιοχή.

Κα. Ρούβαλη μιλήστε μας για την καταγωγή και τις σπουδές σας.

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Αίγιο. Δεν είχα ποτέ στο μυαλό μου να σπουδάσω Οινολογία και ούτε με ώθησαν ποτέ οι δικοί μου προς τα εκεί, κάθε άλλο. Παρόλα αυτά όταν ήρθε η ώρα να αποφασίσω τι θα κάνω στη ζωή μου, δεν μπορούσα να διαλέξω κάτι άλλο.

Έτσι σπούδασα Οινολογία στο ΤΕΙ της Αθήνας και έκανα ένα χρόνο ανταλλαγή Erasmus στο Πανεπιστήμιο της Valencia, στην Ισπανία. Αυτός ο χρόνος ήταν καθοριστικός για τις μετέπειτα επιλογές μου.  Ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας του κρασιού με έκανε να θέλω να ταξιδέψω και η Ισπανία με ωθούσε στη Λατινική Αμερική. Έτσι γύρισα στην Ελλάδα για να οργανωθώ, να τελειώσω με τη σχολή και να φύγω. Εν τω μεταξύ έκανα την πρακτική μου στο Κτήμα Μερκούρη περνώντας έξι υπέροχους μήνες μέσα σε αυτό το μαγευτικό μέρος, στο αρχοντικό σπίτι ανάμεσα στα αμπέλια, τα παγόνια, τα άλογα, τη θάλασσα και κυρίως ανάμεσα σε πολύ αγαπημένους μου ανθρώπους.

Παράλληλα έψαχνα οινοποιεία στη Χιλή και την Αργεντινή και τελικά μου προέκυψε η Χιλή. Στην Χιλή, είχα την τύχη να δουλέψω σε δυο μικρά οινοποιεία boutiques δίπλα στον σπουδαίο Οινολόγο-Σύμβουλο Stefano Gandolini (αρχικά σε ένα οινοποιείο που συμβούλευε και στη συνέχεια στο δικό του οινοποιείο). Την αγάπησα πάρα πολύ τη Χιλή και είναι μια χώρα που -εάν δεν υπήρχε το δικό μας οινοποιείο – θα αποφάσιζα να εγκατασταθώ μόνιμα. Εκεί για πρώτη φορά σκέφτηκα ότι σε όποιο τοπίο και παράδοση υπάρχει αμπέλι και κρασί εγώ θα νιώθω σαν στο σπίτι μου και όντως αυτό στην πορεία επαληθεύτηκε.
Μετά αποφάσισα να συνεχίσω στη Νέα Ζηλανδία, όπου εκεί βέβαια ήρθα σε επαφή με άλλη αντιμετώπιση του κρασιού δουλεύοντας στη Villa Maria, ένα από τα πιο σημαντικά μεγάλα οινοποιεία-βιομηχανίες της χώρας, νυχτερινές 12ωρες βάρδιες! Ήταν εκεί που αντιλήφθηκα ότι ενώ στις χώρες του «Νέου κόσμου» εξελίχθηκα οινολογικά πολύ, ποτέ δεν θα ένιωθα πλήρης χωρίς την αμπελουργική εκπαίδευση και τον οινικό πολιτισμό της Γαλλίας. Γι’ αυτό και αποφάσισα να κάνω το μεταπτυχιακό «Αμπελουργία και Terroir» στο Πανεπιστήμιο της Βουργουνδίας και μέσω αυτού μου δόθηκε και η ευκαιρία να κάνω μια πρακτική στο Chateau Margaux στο Bordeaux, δουλεύοντας τα ερευνητικά projects για τη βιολογική και βιοδυναμική καλλιέργεια. Αξέχαστη εμπειρία κοντά στον σπουδαίο Paul Pontallier.

Αφού τελείωσα από το Bordeaux, γύρισα στη Βουργουνδία και δούλεψα στο Clos de Tart στο αμπέλι και εκεί έκανα την ερευνητική μου Thesis που ήταν η δημιουργία ενός σχεδίου σταδιακής αναμπέλωσης για τα επόμενα 100 χρόνια του φημισμένου αυτού μονοπωλιακού Grand Cru. Έμαθα πολλά και ήταν αυτό ακριβώς που έψαχνα! Η αποστολή Γαλλία λοιπόν είχε εκτελεστεί επιτυχώς αλλά ως λάτρης του Riesling και των λευκών ποικιλιών δεν μπορούσα να φύγω έτσι. Έκανα άλλη μια οινοποίηση στο Clos St. Landelin (Domaine Mure) στην καρδιά της Αλσατίας.

Και έτσι έκλεισε ο πρώτος επαγγελματικός κύκλος.  Θα λέγαμε ότι η Ισπανία άνοιξε τους ορίζοντες, η Χιλή με έμαθε να δουλεύω με πάθος για το κρασί, η Νέα Ζηλανδία με σωστή οργάνωση και η Γαλλία μαθαίνοντάς μου ιστορική γεωγραφία τοποθεσίας (terroir). Φυσικά όλη αυτή η εμπειρία δεν σε προετοιμάζει σε καμία περίπτωση για την κατάσταση που τελικά συναντάς στην Ελλάδα, αλλά σίγουρα με έκανε ικανή να τολμήσω να γυρίσω.

Η Αιγιάλεια και το οινοποιείο σε όλο αυτό ήταν η αρχή δίνοντας τα βασικά ερεθίσματα και τώρα πια είναι η δημιουργία. Είναι σπουδαία αμπελουργική ζώνη και γι αυτό πρόκληση! Και νιώθω τυχερή και για το σύντροφό μου, Αntonio Ruiz Pañego, Ισπανό οινολόγο με αντίστοιχη διεθνή εμπειρία, ο οποίος επέλεξε να αφήσει τη Βουργουνδία και να εγκατασταθεί εδώ στην Αιγιάλεια. Έτσι μαζί και συμπληρωματικά μπορούμε με περισσότερη έμπνευση και δυνάμεις να προχωρήσουμε το οινοποιείο στην επόμενη φάση του.

Υπάρχει κάποιο γεγονός που θεωρείτε ότι είναι καθοριστικό για την ενασχόλησή σας με το χώρο της οινοποιίας;

Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο γεγονός. Γεννήθηκα σε ιδανικό περιβάλλον. Ο πατέρας μου, ο  Άγγελος Ρούβαλης, σπουδαίος άνθρωπος του ελληνικού κρασιού, δεν επιδίωξε ποτέ να με φέρει σε επαφή με το οινοποιείο ούτε να μου μεταδώσει τις τεχνολογικές του γνώσεις, αλλά με εντελώς αυθόρμητο τρόπο μου μετέδωσε τον πολιτισμό του κρασιού, τον σεβασμό για την κοινωνία, τη φύση, το τοπίο και την αγάπη του για την Αιγιάλεια.

Αυτά είναι τα σημαντικά, όλα τα υπόλοιπα σπουδάζονται.

Ακόμα σήμερα η συνεργασία μας είναι πολύ εποικοδομητική. Η ανταλλαγή της σκυτάλης είναι δύσκολη υπόθεση αλλά ο ίδιος είναι πολύ ανοιχτός ακόμα και σε ριζικές αλλαγές που επιθυμούμε να κάνουμε και μας δείχνει εμπιστοσύνη δίνοντάς μας ελευθερία και στήριξη και μεταδίδοντας όλη την εμπειρία του.

Πότε ιδρύθηκε το  οινοποιείο και ποια τα σημεία της ιστορίας του?

H ιστορία ξεκινάει το 1990 όταν ο Άγγελος, γιος αμπελουργού της περιοχής ο ίδιος, με σπουδές Οινολογίας στο Bordeaux και εμπειρία στη Γαλλία και τη Σαντορίνη, ονειρεύτηκε να ξεκινήσει μια οινική παράδοση ποιότητας στις Πλαγιές Αιγιάλειας.

Ήταν πρωτοπόρος για την εποχή του και κατάφερε να συντονίσει όλη την αμπελουργική ανάπτυξη της Αιγιάλειας. Το 1991 παράγει το πρώτο του κρασί το ΑΣΠΡΟΛΙΘΙ, ένα κρασί σύμβολο της αναγέννησης του ποιοτικού ελληνικού κρασιού. Το 1994 χτίζεται το πρότυπο βαρυτικό οινοποιείο, εξοπλισμένο με σύγχρονη τεχνολογία, στην πλαγιά πάνω από το Αίγιο. Καθώς είναι χτισμένο πάνω σε βράχο σε 6 διαφορετικά επίπεδα, αξιοποιεί τη φυσική ροή της βαρύτητας στην παραγωγή του κρασιού. Το 2004 συμμετέχουν στην ΟΙΝΟΦΟΡΟ τα “Ελληνικά Κελλάρια Οίνων” και αναλαμβάνουν την εμπορική διάθεση των προϊόντων.

Σήμερα, ο Αντόνιο και εγώ δημιουργούμε έναν νέο πρότυπο βιολογικό αμπελώνα αφιερωμένο στην παραγωγή premium κρασιών και είμαστε ενθουσιασμένοι. Βρίσκεται μέσα στην αμπελουργική ζώνη, σε υψόμετρο 950-1050m ακριβώς εκεί που η Αιγιάλεια συναντά τα Καλάβρυτα, πάνω από το φαράγγι του Βουραϊκού ποταμού και τον οδοντωτό σιδηρόδρομο. Έχει μεγάλη κλίση εδάφους (σε μερικά σημεία ξεπερνάει το 40%) και έτσι ένα μεγάλο κομμάτι φυτεύεται πάνω σε πεζούλες θυμίζοντας τις ξερολιθιές των νησιών. Έχει βορινή έκθεση στον Κορινθιακό κόλπο και ευνοείται από όλα τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η ορεινή αμπελουργική ζώνη της Αιγιάλειας. Φυτεύουμε Ροδίτη, Ρομπόλα, Riesling και Μαυροδάφνη σε πυκνές φυτεύσεις (550-850 φυτά/στρ.) προορισμένες για ποιοτικά σταφύλια μικρών αποδόσεων.

Που βρίσκονται τα αμπέλια και τι σημασία έχει η συγκεκριμένη περιοχή στο αποτέλεσμα της παραγωγής;

Και ο ιδιόκτητος αμπελώνας και όλοι οι συνεργαζόμενοι αμπελώνες βρίσκονται στις ορεινές Πλαγιές Αιγιάλειας στη Βόρεια Πελοπόννησο (μόλις δυο ώρες από την Αθήνα, πάνω από την πόλη του Αιγίου). Η αμπελουργική ζώνη της Αιγιάλειας φτάνει συνολικά τα 50000 στρ. (οινοποιήσιμα αμπέλια και κορινθιακή σταφίδα). Είναι η  ορεινότερη της Ελλάδας (μέσο υψόμετρο 862μ), με μεγάλες κλίσεις (μέση κλίση 33%) και από τις λίγες περιοχές με βορεινή έκθεση λόγω του Κορινθιακού Κόλπου.

Το κλίμα λοιπόν είναι πιο ψυχρό (κάθε 100μ η θερμοκρασία μειώνεται 0,7C) ενώ η βορινή έκθεση αξιοποιεί τους βοριάδες που είναι ψυχροί άνεμοι. Παράλληλα η αμπελουργική ζώνη έχει στις πλάτες της τα μεγάλα βουνά της κεντρικής Πελοποννήσου που λειτουργούν προστατευτικά σαν φυσικά τείχη κόβοντας τους ζεστούς νοτιάδες.  Οι διαφορές θερμοκρασίας μέρας-νύχτας φτάνουν μέχρι και τους 20C. Αυτό σημαίνει ότι στα κρασιά συναντάμε υψηλές οξύτητες, μηλικό οξύ (δεν καίγεται), καλό σώμα και έντονα αρώματα με πολυπλοκότητα.

Τέλος, το πιο σημαντικό είναι ότι όλες αυτές οι ορεινές πλαγιές είναι πολύ απότομες ακριβώς δίπλα στη θάλασσα. Η διαφορά θερμοκρασίας βουνού και θάλασσας δημιουργεί ένα φυσικό κλιματιστικό, συνεχή ρεύματα αέρα που δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη ασθενειών με αποτέλεσμα η καλλιέργεια στην περιοχή να είναι σχεδόν παντού βιολογική! Πολύ σπάνια στην Αιγιάλεια έχουμε ικανές συνθήκες για περονόσπορο ή θειαφασθένεια και αυτό κυρίως αφορά τις ξένες ποικιλίες, ο Ροδίτης που αποτελεί και το 90% της αμπελοκαλλιέργειας στην περιοχή, παρουσιάζει μεγάλη ανθεκτικότητα.

H Αιγιάλεια έχει ταυτιστεί με τον Ροδίτη, μιλήστε μας λίγο για αυτόν.

Ακριβώς, η καρδιά του Ροδίτη χτυπάει στην ορεινή Αιγιάλεια η οποία και  έχει ταυτιστεί με την  «ερυθρωπή» εκδοχή του. «Αν υπήρχε τεστ ευφυΐας για τις ποικιλίες, τότε ο Ροδίτης σίγουρα θα συγκέντρωνε τον υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης» αναφέρει μια σύγχρονη οινογράφος, δηλώνοντας έτσι την ικανότητα προσαρμογής αυτής της ποικιλίας, την άμεση ανταπόκρισή της στις κλιματικές αλλαγές και τις διαφορετικές πρακτικές καλλιέργειας που εφαρμόζουμε.

Ακριβώς έτσι είναι. Τον φυτεύεις στις πεδιάδες σου δίνει ποσότητες, τον φυτεύεις στις ορεινές πλαγιές σου δίνει ποιότητα, προσφέρεται για φρέσκο κρασί, για κρασί παλαίωσης, για αφρώδες. Και είναι ο απόλυτος φίλος της ελληνικής κουζίνας (λαδερά, φέτα, ψάρια). Αυτά τα στοιχεία είναι που έχουν βοηθήσει την ποικιλία να επιβιώσει αιώνες και την καθιστούν πλέον διαχρονική!

Τις ρίζες της ποικιλίας του Ροδίτη τις συναντάμε βαθιά χωμένες πίσω στην ιστορία. Τα δυο ονόματα, Ροδίτης και Αλεπού, αναφέρονται ήδη στον Πλίνιο (1ος αι. μΧ) ενώ ένα στιχούργημα του 1600μΧ που διασώθηκε από την Ζάκυνθο μας βεβαιώνει πως καμιά ποικιλία της εποχής εκείνης δεν φτάνει την ποιότητα του Ροδίτη «μα κειός που όλα τα φουμίζει είναι ο κόκκινος Ρογδίτης».

Είναι ποικιλία όψιμη και ανθεκτική στην ξηρασία και στις ασθένειες. Σε ελαφρά και φτωχά εδάφη, σε περιοχές με υψόμετρο, δίνει ανώτερη ποιότητα και γι αυτό και στην ορεινή Αιγιάλεια βγάζει τον καλύτερο χαρακτήρα της.

Και τώρα, σε συνεργασία με τον ειδήμονα γεωπόνο κ. Κώστα Μπακασιέτα, προχωράμε στους ιδιόκτητους αμπελώνες ένα project μελέτης των διαφορετικών κλώνων του ερυθρωπού Ροδίτη με σκοπό την αναγνώριση της πιο ποιοτικής εκδοχής της σπουδαίας αυτής ελληνικής ποικιλίας.

 Ποιο είναι το στυλ σας σαν οινοποιός;

Είναι νωρίς για να πω, είμαι ακόμα σε εξέλιξη. Αλλά ξέρω ότι μου αρέσει πολύ η δουλειά στο αμπέλι και βρίσκω ενδιαφέρουσα και γοητευτική την αντανάκλαση του terroir στα κρασιά. Δεν θα σας πω απλά ότι δεν μου αρέσουν οι επεμβάσεις στο κρασί, γιατί έχει παρεξηγηθεί πια αυτή η φράση. Αγαπώ και τη γευστική ισορροπία και σκέφτομαι ότι πιθανώς, αν οινοποιούσα κάπου αλλού, μπορεί και να μου άρεσαν. Αλλά η Αιγιάλεια λόγω των παραπάνω πλεονεκτημάτων δεν τις χρειάζεται. Είναι ικανή να σου δώσει την τέλεια πρώτη ύλη. Οπότε τελικά και για μένα ο στόχος είναι αυτός, καλή πρώτη ύλη, κρασιά αντιπροσωπευτικά του terroir, με όσο το δυνατόν λιγότερες επεμβάσεις και κυρίως σεβασμό στην φύση, την ιστορία και τον άνθρωπο (ως ύπαρξη και ως καταναλωτή).

Ποια «μυστικά» έχετε μετουσιώσει, ώστε τα κρασιά σας να διαφέρουν από τα άλλα στην περιοχή σας;

Στο κρασί δεν μπορούμε να μιλήσουμε για συνταγές ή μυστικά. Αλλά και να μπορούσαμε δεν έχει νόημα, μόνο με ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων πάμε μπροστά. Ένα οινοποιείο μόνο του δεν μπορεί να κάνει τίποτα.  Αν υπάρχει ένα μυστικό είναι η συνεχής εκπαίδευση σε όλους τους τομείς και οι  συνέργειες. Και ο Άγγελος και το οινοποιείο μας πάντα ήταν τέτοιος πόλος για τα υπόλοιπα οινοποιεία της περιοχής και τους αμπελουργούς.

Ποια θεωρείτε καλύτερη εποχή για οινοτουρισμό στην Αιγιάλεια;

Γενικά, η σεζόν του αμπελιού, από άνοιξη μέχρι φθινόπωρο. Παντού πράσινα μπαλκόνια πάνω από τον Κορινθιακό και που και που μικρές αγροικίες! Ειδικά Αύγουστο και Σεπτέμβρη η ορεινή περιοχή είναι πολύ πιο δραστήρια και με ωραίες μυρωδιές σταφίδας. Επιπλέον συνδυάζεται με όμορφες παραλίες! Τον Αύγουστο γίνονται και τα ΟΙΝΟΞΕΝΕΙΑ, θεσμός που συνδυάζει το κρασί με τη γαστρονομία και τον ποιοτικό τουρισμό. Αλλά και ως χειμερινός προορισμός  τα Καλάβρυτα με τον οδοντωτό και το χιονοδρομικό κέντρο προσφέρουν επίσης μαγευτικές εκδρομές!

Πείτε μας μια ιστορία πίσω από μια ετικέτα.

Το Ασπρολίθι είναι η ετικέτα 30 χρόνων με πολλές ιστορίες πάντα διαχρονικής αξίας. Αλλά εκτός από τον ορεινό Ροδίτη που από την αρχαιότητα καλλιεργείται στην περιοχή υπάρχει και η Μαυροδάφνη που η ιστορία την έχει αδικήσει λίγο.

Αυτή η ιστορία λοιπόν ξεκινάει το 2012, όταν μετά τον τρύγο της Χιλής και πριν τη Νέα Ζηλανδία, ο Αντόνιο και εγώ περνάμε το φθινόπωρο στο οινοποιείο. Για πρώτη φορά ο Αντόνιο προσπαθεί δισταχτικά να διαβάσει το καρτελάκι της δεξαμενής «Μαυροδάφνη». Αφού το συλλαβίζει δοκιμάζουμε την δεξαμενή και παθαίνει πλάκα.  Με ρωτάει για ποιο κρασί είναι και εγώ του απαντάω για το χύμα.

Μετά από 4 χρόνια εκτός Ελλάδας επιστρέφουμε μόνιμα πια στο οινοποιείο και βρισκόμαστε μπροστά στην ίδια δεξαμενή και μας έρχεται το deja-vous από το παρελθόν! Αναρωτηθήκαμε: γιατί δεν βγαίνει αυτό το κρασί σε φιάλη; Γιατί δεν μπορεί να βγει ως Μαυροδάφνη, η ποικιλία έχει μπει στην ονομασία ΠΟΠ για γλυκό κρασί! Απίστευτο να το χωρέσει ένας «βάρβαρος» νους τέτοιο λάθος για μια ποικιλία με τέτοια προσωπικότητα!

Αρχίζουμε να δοκιμάζουμε λοιπόν τις Μαυροδάφνες που κυκλοφορούν με οποιαδήποτε άλλη ονομασία και ενώ η προσωπικότητα της ποικιλίας είναι πάντα παρούσα, πολλές φορές το πολύ βαρέλι καλύπτει αυτήν τη φρεσκάδα και τα τόσο εντυπωσιακά φρέσκα μικρά φρούτα του δάσους. Μας άρεσε η φρέσκια εκδοχή της! Πως θα αποφύγουμε το βαρέλι σε μια τέτοια ποικιλία? Στη Βουργουνδία ο Αντόνιο στο Domaine Frederic Magnien δοκίμασε πήλινους χειροποίητους αμφορείς, ειδικούς για παλαίωση (με στόμιο αντίστοιχο του βαρελιού), που έφερναν από το Languedoc για το Pinot Noir. Οι αμφορείς αυτοί έχοντας μεγαλύτερους πόρους, μαλάκωναν γρήγορα τις τανίνες εξελίσσοντας το κρασί πιο γρήγορα και φυσικά χωρίς να προσδίδουν τα αρώματα ξύλου. Ξεκινάμε τις δοκιμές στη Μαυροδάφνη και όντως τα αποτελέσματα εντυπωσίαζαν.

Επίσης είναι γνωστό ότι η Μαυροδάφνη ως ποικιλία έχει δυο εκδοχές την Τσιγκέλω και τη Ρενιώ. Η Τσιγκέλω, που οινοποιούμε και εμείς ξεχωριστά, είναι η αυθεντική πιο ποιοτική εκδοχή που σπανίζει λόγω μικρότερων αποδόσεων.

Εντάξει η οινοποίηση κάθε χρόνο βελτιώνεται, προσηλώνεσαι σε κάτι, παρατηρείς και διορθώνεις! Με την νομοθεσία όμως τι κάνουμε?

Μετά από μήνες σκέψης, ένα Σάββατο απόγευμα γεννήθηκε η ιδέα της Τσιγκέλω (Tsigello) ! Αμέσως το ερευνούμε και ναι, αυτή η ονομασία όντως δεν έχει περαστεί στη νομοθεσία και είναι ακριβώς αυτό που οινοποιούμε! Έτσι λοιπόν κατοχυρώθηκε!

Write A Comment

error: Content is protected !!